Alican Yücesoy, #NasılBirTiyatro İstediğini Anlattı: Devlet Yönetmesin!

Yayınlandı: 12 Mayıs 2015 / Tiyatro / Theatre
Etiketler:, , ,

Alican-Yücesoy

#NasılBirTiyatro, #SenDeSöyle… Bu hastag’ler tiyatro dünyasının sesi oldu. Amaç, ‘Nasıl bir tiyatro’ sorusunu sormak ve ‘Sen de söyle’ demek. “Kendi kendimizi yönetebildiğimiz, kolektif, çok sesli bir tiyatro” diyor sürecin yaratıcılarından oyuncu Alican Yücesoy.

Üç Mayıs saat 20.00’de, sosyal medya üzerinden başladı. Aslında yeni bir soru değildi. Fakat en dikkat çekici kısmı, yıllar da geçse, yönetimler de değişse, sanatçılar da farklılaşsa cevaplar ve istekler hep ortak oldu. İnsan sormak istiyor ama cevabı düşünmekten korkuyor, ülkemizde problemleri çözmek yerine nesilden nesile aktarmayı mı seçtik? Umutlu tarafından bakmaya çalışıyoruz ve ‘Hayır biz sormaktan vazgeçmedik, vazgeçmiyoruz” deyip nedir bu mesele, nedir bu hastag diye sürecin yaratıcılarından oyuncu Alican Yücesoy’a soruyoruz.

NasılBirTiyatro, #SenDeSöyle. Bu hastag’ler Ne Demek?

‘Nasıl bir tiyatro’ sorusunu sormak ve ‘Sen de söyle’ demek. Daha önce hiç sorulmadığını düşündüğümüz sahne marangozlarına, kostüm sorumlularına, teknik çalışanlara, tüm sahne emekçilerine ve seyirciye sormak bu. Nasıl bir tiyatro istiyoruz, hayalimiz nedir? Oyuncunun, seyircinin, sahne arkasının nasıl olmasını istiyorsun. Herkes fikrini belirtsin istiyoruz. Bizde şöyle bir durum vardır, fikrini söyleyeceksen mutlaka ‘bilmen’ gerekir. Konuyla ilgili yetkin olman gerekir. Ya oraya ait olmalısındır ya da mutfağını bilmelisindir. Hayır sadece talep etmen gerekir. Bu yolu açmak istedik. Çekinme, söyle. Sen de söyle. Dediğimiz tam da bu.

Bunu Sorma Fikri Nereden Çıktı?

Bakırköy Belediye Tiyatroları oyuncusuyum. İlk olarak yaşlarımız itibariyle genç ekip de diyebileceğimiz bir grup oyuncu arasında bu konunun konuşulmaya başlamasıyla filizlendi her şey. Kendi aramızda sıkıntılarımızı, beklentilerimizi dile getirmeye başlamıştık. Sonra bir üst jenerasyonumuz da bize katıldı. Arkasından teknik ekip dahil oldu ve her birim isteklerini belirtmeye, sorular sormaya başladı. Kısa bir sürede anlaşıldı ki burada bizi aşan sorunlar var ve bu bizim tiyatromuza özel değil, bütün tiyatroların yaşadığı kemikleşmiş problemler. O zaman herkesin cevaplayabileceği, büyük resmi işaret eden bir soru sormak gerekiyordu.

Bu Farkındalık Çalışması mı? Yoksa Cevapları Bulamadınız mı?

Problemler ve sebeplerini biliyoruz, hatta verebileceğimiz çok cevap da var. Bir farkındalık yaratmak, duymaktan sıkıldığımız, isteklerin hâlâ gerçekleşmediğini göstermek istedik. Hâlâ hashtag’lerde en sık söylenen şu: “Özgür tiyatro.”

Daha Önce Tarafınızdan Neden Daha Geniş Kitlelere Duyurulmamıştı Böyle Bir Soru?

Bir kurum tiyatrosu olan Bakırköy Belediye Tiyatroları’ndayım. Kurum tiyatrosu, devletin tiyatrosu, halkın tiyatrosu demek. İçerideki problemlerden ya da isteklerden halkın niye haberi olmasın? Kurum tiyatrolarının görünmeyen kuralı bu, kol kırılır yen içinde kalır. Aman kendi içimizde çözelim. Neden? Bunlar seyircinin de problemleri, bunlar ‘tiyatronun’ problemleri. Herkese sorulması gerekli. Buna bu kurumların belediye çalışanları, belediye başkanları, kültür bakanları da dahil. Onlardan bir cevap ya da öneri henüz gelmedi, o ayrı.

Bunca Yıldır Süregelen Bu Duruma Neden Şimdi Tepki Başladı?

Buna kendi tiyatromdan örnek vereyim. Mayıs ayında Bakırköy Belediye Tiyatroları’nda genel sanat yönetmeni seçimi yapılması gerekiyor. Bu tarih aylar öncesinden belliydi ve kurumda çalışan sanatçılar olarak bu seçimin yapılmasını bekliyoruz. Aynı zamanda 15 Mayıs’ta tiyatronun yönetim kurulunun görev süresi doluyor. Yeni kurulun usulüne uygun seçilebilmesi için öncesinde genel sanat yönetmeni seçimi yapılması gerekir. Mayıs ayı içinde yapılacak seçimler için tarih hâlâ açıklanmadı aydınlatıcı bir açıklama da yapılmadı. 25 Ağustos 2014’te gerekçe gösterilmeden görevinden alınan Kadriye Kenter’in yerine vekaleten atanan bir genel sanat yönetmeni var ki bu olayların esas başlangıcı o tarihtir diyebiliriz. Kendisi vekaleten görevde olduğundan kurul seçme yetkisine sahip değil. Bu kurumun çalışanları olarak seçimin olmasını, yönetim kurulunun belirlenmesini istiyoruz. Bu bir usulsüzlük ve düzelmesini talep ediyoruz. Son yıllarda Türkiye’de en sansasyonel tiyatro olaylarından biri, Şehir Tiyatroları’na müdür olarak bir güreş hakeminin atanmasıdır. Bizim tiyatromuza bundan 17 sene önce vekaleten atanan tiyatro müdürümüz eski bir zabıta memurudur. Hâlâ görevdedir. Bir tiyatronun yasal yönetmeliklere uygun seçtiği genel sanat yönetmeni ve kurulu olması gerekir ki usulsüzlükler izlensin, sorulan sorulara cevaplar alınsın. Tiyatronun sorunları ancak böyle çözülmeye başlayabilir.

Bir Tiyatro Devlet Desteği Aldığında Birtakım Haklarından Feragat Etmiş Olur mu?

Bir kurum tiyatrosuyuz fakat kendi içimizde, sanatsal olarak kolektif bir çalışma ve yönetim talep ediyoruz. Devletin desteği olmalı, engelleri değil. Bir tiyatro müdürü sadece idari işlerle ilgili olmalıdır. Belediye ve sanatçı arasında bir köprü görevi görür. Bütçeleri, idari işleri denetler. Fakat bir kurum tiyatrosu 1 Mayıs resmi tatilinde perde açıyorsa, buna karşılık çeşitli belediye organizasyonları için oyun iptali yaşanıyorsa ve bir tiyatronun işlemesi için gerekli olan seçimler tarih belirtmeksizin yapılmıyorsa o tiyatroda görev tanımları düzgün yapılmamış demektir. Yetkiler tekrar gözden geçirilmelidir. Bu aksak bir düzendir.

* * *

‘Sanatçıların, Sahne Emekçilerinin Söz Hakkının Olduğu Bir Tiyatro İçin’

Bütün Bu Aksak Düzene Rağmen Tiyatro Yapılmaya Devam Edilemez mi?

Yıllardır sahne çalışanlarının özverisiyle tiyatro yapılıyor. Devam da edecek. Bu gelişmelerin önümüzdeki sezona nasıl yansıyacağını hep beraber göreceğiz çünkü repertuvar konuşulacak yerde kendimizi tüzük konuşurken buluyoruz. Bu taleplerimize cevap gelene kadar bu başlattığımız hareketlenme sürecek. Bütün bu düzensizlik, yasal düzenlemelere uygun, belediyelerin atadığı idari personelin görev tanımlarına uygun hareket ettiği, sanatçıların ve sahne emekçilerinin söz hakkının olduğu tiyatro için devam edeceğiz.

Bu Düzensizliğin Normalleşmesini Onaylayan Bazı Sanatçıların da Olmuş Olması Gerekir Değil mi?

Aynen öyle. Kadriye Kenter görevden alındığında yerine vekaleten atama bu şekilde oldu. Tiyatro müdürüne soruldu. Belediyenin taleplerini onaylayan, işbirliği yapabilecek bir kişi atandı. Atanan kişi de kendi taleplerini onaylayacak ve işbirliği yapabilecek kişiyi usulsüz bir şekilde sanatçı temsilcisi olarak atadı. Üstelik sanatçı temsilcisini, sanatçıların seçmesi gerekirken. Sonuç olarak yönetim kurulunda ve disiplin kurulundaki eksik üyeler tamamlanmadı. Ve bu sanatçılar usulsüzlüğe göz yumdu. Ben atanamazdım mesela. Çünkü burada neler oluyor diye sorarım.
* * *

‘Seyircinin Hayallerini Duyuyoruz’

>> Sosyal Medyada Başlatılan Süreç Devam Edecek mi?

#NasılBirTiyatro bu sürecin ilk aşamasıydı ve devam edecek. Çünkü bir yandan bizim dışımızda da neler yapılması gerektiğini görmüş oluyoruz. Bizim için bu üç aşamalı bir süreç. 10 Mayıs’ta biz ikinci aşamaya geçmiş olacağız. 15 Mayıs’ta da süreçte bir iyileşme yaşanmazsa üçüncü ve son aşamaya geçeceğiz: ‘Bu da mı tiyatro.’

Bütün Tiyatroların Birlik Olup Böyle Bir Konuda Birbirine Destek Olması Mümkün müdür?

Kesinlikle. Bu durum çok planlı ve programlı başlamamasına rağmen çok fazla sanatçı ve tiyatro destek verdi. Fakat bundan daha önemli olan belki de ilk defa seyircinin hayallerini ve talebini duyuyor oluşumuz. Biz bu kurumda çalışmaya, önümüzdeki sene için şimdiden repertuvar hazırlamaya devam ediyoruz. Her şeye ‘rağmen’ devam edeceğiz. Ama ses çıkararak. Çekinme söyle, sen de söyle diyerek.

* * *

Nasıl Bir Tiyatro İstiyorsunuz?

Sanatta yeterliliğin olduğu bir tiyatro. Seçimle gelen bir genel sanat yönetmeninin olduğu, yönetim kurulunun kendi içimizden oluşturulduğu. Devlet tarafından yönetilmeyen devlet tarafından desteklenen bir tiyatro. Hele ki TÜSAK kapıdayken, Bakırköy Belediye Tiyatroları’nın bu uygulamaya alternatif projeler ve çözümler üretebilecek olanakları varken…

Ezgi Çelik – BirGün

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s